Global Medya Nedir?

Son yıllarda kitle iletişiminde yaşanan değişiklikleri kapitalist meta üretiminin tarihsel gelişimindeki manifaktür üretimden fabrikasyona geçişe benzetmek mümkündür. Manifaktürün görece az teknik imkan, sınırlı sermaye ve daha düşük kalifiye iş gücü ve bunlardan doğan sınırlı ürünün yerine fabrikasyonun gelişkin alet işgücü ve sermayeyle çok daha hızlı kaliteli ve fazla ürün vermesine benzer nedenler ve benzer sonuçlardan dolayı geçmişin basıncılığından günümüz medyasına geçişe benzetilebilir.

1980’lerle başlayıp halen devam eden gelişim sürecinin kitle iletişiminde en azından teknolojik altyapı, üretim kapasitesi ve etki alanı/gücü anlamında niteliksel bir dönüşüm yarattığı söylenebilir.

Doğada ve toplumsal sistemlerde hiçbir değişiklik aniden ve geçmişinden keskince ayrılarak olmaz. Bu durum kuşkusuz hem kitle iletişimciliği ve hem de onun altyapısı olan teknolojinin gelişimi için de böyledir. Telgrafın bulunmasından günümüz uydu sistemlerine kadar kitle iletişiminde birçok teknolojik, politik ve yapısal değişiklikler olmuştur. Fakat bu değişimler birbirini sürekli izleyen, kesintisiz ve mutlak bir tedrici gelişim çizgisi sunucu değildir. Yani medya, toplumsal ve tarihsel gerçeklikten bağımsız gelişen soyut bir teknolojinin doğal sonucu veya insanlığın iletişim alanında yaşaması gereken zorunlu bir aşama değildir.

Teknolojik gelişim, önceki bölümlerde de belirtildiği gibi, toplumsal ilişki ve ihtiyaçlardan ayrı değildir. yani ihtiyaçlar dışında topluma zorla sokulmaz. 18. Yüzyılda kapitalizmin yarattığı sermaye dolaşımı ve sosyal yapılanma, şehirleri, ülkeleri ve kıtaları birbirine bağlayacak, pazara ilişkin bilgi akışını, ülke içinde siyasi ve ruhsal birlikteliği sağlayacak bir iletişim aracına şiddetle ihtiyaç duymasaydı, telgrafın bulunması veya en azından yaygın kullanımı çok gecikecekti. Aynı durum 20. Yüzyılın ortalarında başlayıp sonunda doruğa ulaşan teknolojik devrim için de geçerlidir. Egemen sistemin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarından doğmuş ve gelişmiştir.

1980’li yıllardan önce sosyalist bloğun fiili engeliyle karşılaşan uluslararası tekelci sermaye, bu bloğun önce kapitalist dünyaya açılımı, sonra da bir sistem olarak çöküşüyle, dolaşımı önündeki en büyük engelden kurtulmuş oldu. Buna rağmen sermayenin dolaşımda kesin gereklilikler olan alan denetim ve istikrar kolay yakalanabilecek durumlar değildir. Göz dikilen dünya egemenliği ve dünya çapında ekonomik faaliyet, ancak dünya çapında haberleşme ile olur. Ekonomik egemenlik öncelikle askeri hegemonyayı, askeri çalışmalar da önce istihbarat ve enformasyon akışını gerektirir. Böyle bir iletişim teknolojisine şiddetle ihtiyaç duyan sermaye çevreleri ve hükümetler daha önce sınırlı kullandıkları uydu sistemini hızla geliştirdiler.

Yazarlar: Yusuf Şahiner, Rahmi Yağmur

>> Global Medya'nın gelişim çizgisi

gulbahar, Son Güncelleme: 07.06.08

İlgili haberler