Bir Siyaset Olarak Siyaset Dışlılık

Medyanın özellikle son yıllarda toplumsal gündemi siyaset dışı konulara yönelttiği açık. Yine dünyada –özellikle de gelişmiş emperyalist ülkelerden başlamak üzere- günlük yaşamın daha çok siyaset dışılığa doğru kaydığı da biliniyor. Birbirine paralel bu iki olgunun hangisinin sebep, hangisinin sonuç olduğu tartışılıyor. Yani medya sadece pazara yönelik yayın yaptığı ve tutunabilmek için toplum içerisinde doğalında gelişen siyaset dışılığa uyum sağladığı gibi bir düşünce de ortaya atılabilir. Ama siyasal çatışmaların en yoğun veya kanlı bir şekilde yaşandığı ülkelerde bile medyanın gündemi siyaset dışına çekiyor olması, yukarıdaki düşünceye pek de itibar edilemeyeceğini gösteriyor. Yani başka etkenlerin dışında toplumun siyaseti neredeyse dışlamasının en önemli sebeplerinden biri medyanın bilinçli yayın politikasıdır.

Artık haber programları toplumsal olayları çok az yansıtır durumda. Ciddi haberciliğin yerini eğlence –magazin haberciliği alıyor. sadece haber programları da değil film, köşe yazısı, araştırma yazıları, kadın, gençlik programları vb. gibi tüm medya ürünleri eğlence-magazin içeriğinde oluşturuluyor. Yani bir anlamda dışarıda kan gövdeyi götürse de medyanın içi şen-şakrak. Medyanın haber kaynağı, kendi yarattığı yıldızları, film veya ses sanatçıları, sporcular, mankenler ve diğer ünlülerdir. Bunların özel yaşamları haber, şarkı söyleme veya top oynamaları program, konuşmaları gösteridir... Bunlardan birisinin üzülmesi, toplumun hepsini üzüyor, sevinmeleri de herkesi sevindiriyor.

Medyadaki bu genel eğilimin nispeten dışında kalan ciddi yayıncılık kuruluşları da var. Bunlarında üzerinde tartışma yürütülecek ama magazin yayıncılığının hem nicel hem de kapsam bakımından genişliği ve kitlelerin siyasal denetimindeki rolü de tartışma götürmez büyüklüktedir.

Medya siyasal konu veya haberleri de magazinleştirir. Toplumsal çatışmaları ‘İyi’ ve ‘Kötü’ nün eğlenceli ve nefes kesen mücadelesinde “İyinin görkemli zaferiyle” sonuçlanan bir film gibi lanse eder. Polis göstericilerle çatışır. Kameraman veya gazeteci sürekli ‘Olayı’ görüntüler. Durum hareketli ve gergindir. Biraz sonra polis göstericileri dağıtır ve galip gelen her zamanki gibi ‘İyi’ dir. Bu hengame içinde gösterinin ne olduğu, niçin yapıldığı, polisin neden saldırdığı yine en önemli olarak polisin neden ‘İyi’ olduğu hiç gündeme gelmez. Ama siyaset dışı izleyici, “Huzurumuzu bozacak” bazı güçlerin ‘İyiler’ tarafından dağıtılışını heyecanlı ve eğlenceli bir şekilde izler. Yine bir konu üzerinde farklı iki eğilimi savunanların tartışmalarını birbirini alt etme yarışması içerisinde hem de tarafları daha da kızıştırarak verip, seyirciye neredeyse dövüş horozlarının kavgasının heyecanını yansıtır. Arada giden tartışma konusunun ne olduğudur.

Spor, eğlence, yarışma, cinsellik, şiddet, moda, dedikodu vb. gibi alanlar, toplumun siyaset dışılığına itilmesinin birer araçları haline getirilir. Genelde bunların ‘Hedef kitlesi’ ise yoksul halk yığınlarıdır. Yani toplumsal zenginlikten, eğitimden veya mutluluktan nasibini almamış işçi, işsiz, köylü, ev kadını vb. gibi örgütlenmedikleri sürece siyasal etkinlikleri çok az olan kesimlerdir. Bu tür siyaset dışı magazin yayıncılığı renkli dünyasıyla, bu kesimlerin kara yazgılarına alternatif olur(!).

Magazinciliğin kendisi her ne kadar siyaset dış görünse de arka planda halklara kurulu düzenin bekasından yana olmayı öğütler. Bu düzende iyiler hep kazanır, suçlular cezalandırılır, insanlar hem ağlar ama hem de çokça güler. Bu düzende mutluluk ve güzellik vardır. Bu sözler açık söylenmez ama dolaylı anlatım ve olumlama yöntemleriyle profesyonelce aktarılır.

Kitlelerin siyaset dışı konulara itilmesi, egemenlerin her türlü politikacısının direniş görmeden uygulanmasını, insanlar başka şeylerle uğraşırken yaşamlarında bir çok şeyin değiştirilmesini doğurur. Bu anlamda medyanın siyaset dışı konuları gündemleştirmesi kitleleri yönetmede stratejik düzeyde bir siyasettir.

Yazarlar: Yusuf Şahiner, Rahmi Yağmur

>>MEDYADA DOLAYLI ANLATIM

gulbahar, Son Güncelleme: 07.06.08

İlgili haberler