RSF: İran'da gazeteciler 2007'de ağır bedel ödedi

Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü (RSF) 2008 raporunda İran'da başkenti Tahran ve Kürdistan bölgesindeki muhabirlerin 2007 yılında onlarca gözaltı, mahkumiyet ve gazete kapatmaları ile ağır bedel ödediğini kaydetti.

RSF, raporunda İranlı yöneticilerin bağımsız basını Washington ve Brüksel için çalışmakla suçlamaya devam ettiğini belirterek, temelsiz ve suç ortağı bir adaletle bu şekilde damgalanmanın gazetecileri uzun yıllar cezaevine mahkum etmeye yol açtığını ifade etti.

AHMEDİNECAD'A GÖRE 'İRAN HALKI DÜNYANIN EN ÖZGÜR HALKI'

'2007'de Tahran ve İran Kürdistan'ında bulunan muhabirler, onlarca gözaltı, mahkumiyet ve gazete kapatmalarla ağır bir bedel ödediler' diyen RSF, Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad'ın 2007 yılı boyunca dünya medyasın işgal ettiğini ve nükleer sorunu 'savaş atı' haline getirdiğini belirtti. RSF, İran'ın gazeteciler açısından Ortadoğu'nun en büyük cezaevi olarak kalmaya devam ettiğini vurgulayarak, '2007'de ülkede 50'den fazla gazeteci hapse atıldı. 1 Ocak 2008 itibariyle bunlardan 10'u halen demir parmaklıklar arkasındaydı' dedi.

Ahmedinecad'ın sürekli 'İran halkının dünyanın en özgür halkı' olduğunu söylediğine dikkat çeken RSF, tersine 2007'te yaşanan olaylara bakıldığında gazeteciler, internet habercileri ve insan hakları savunucularına karşı görevi kötüye kullanmanın 'hırslı' bir şekilde devam ettiğini belirtti.

BİR GAZETECİYE İDAM CEZASI

İran makamlarının halen de idam cezasını kaldırmaya karar vermediğine işaret eden RSF, 2007'de yüzlerce kişinin idam edildiğini belirterek, Kasım ayında İran Yüksek Mahkemesi'nin bağımsız Kürt gazeteci hakkında verilen idam cezasını onayladığını hatırlattı. 25 yaşındaki Adnan Hasanpur ve 29 yaşındaki Abdulvahid Hiwa Botimar, 16 Temmuz günü Doğu Kürdistan'da Meriwan Mahkemesi tarafından idam cezasına çarptırılmıştı. Her iki gazeteci de Ağustos 2005'te kapatılan haftalık Aso gazetesine çalışıyordu. 25 Ocak 2007 tarihinde evinde düzenlenen baskınla tutuklanan Hasanpur, 'casusluk' suçlamasının yanı sıra 'askeri alanlara ilişkin bilgileri ifşa etmek' ve 'Amerikan Dışişleri Bakanlığı'ndan bir kişi ile ilişkiye geçmek'le suçlanıyor. Hiwa Botimar'ın cezası daha sonra iptal edildi.

'HUKUKİ YILDIRMA'

2007 yılında 50'den fazla gazetecinin mahkeme ile işi olduğunu belirten RSF, bunları 'hukuki yıldırma' olarak tanımladı. İnternet sitelerinin de sansürden kurtulamadığını ifade eden RSF, 'İran Ortadoğu'da en fazla cyberdissident'ın bulunduğu ülke ama aynı zamanda onların en fazla tehditle karşılaştığı ülke. Her yıl onlarca internet sitesi kapatılıyor' diye kaydetti.

RSF raporunda Aralık ayında basın gözetim komisyonunun Kürtçe ve Farsça yayın yapan Kereftu haftalık gazetesinin yayın lisansını iptal ettiğini hatırlatarak, gazetenin baskı ve yasaklardan dolayı 2005'ten bu yana ancak 62 sayı çıkarabildiğini belirtti. Gazete çalışanlarının da sık sık mahkemelik olduğunu kayda geçiren RSF, 1 Ocak 2008 itibariyle bunlardan ikisinin halen cezaevinde olduğunu ifade etti.

FEMİNİST GAZETECİLER

Gazetenin muhabiri Kave Cevanmerd, 17 Mayıs'ta 'isyana teşvik' ve 'ulusal güvenliğe karşı zarar' suçlamalarıyla 2 yıl cezaevine çarptırıldı. Gazetenin sorumlusu Ako Pur Nesab ise yıl sonunda Sine mahkemesi tarafından 'rejimi devirmeye teşebbüsten' altı ay hapse mahkum edildi. RSF, İran Kürdistan'ında Peyame Merdome Kurdistan gazetesi yayınının durdurulmasından üç yıl sonra gazete müdürü ve bir yazı işleri sorumlusunun Temmuz 2007'te gözaltına alındığı ve farklı davalardan yargılandığını belirtti. 1 Ocak 2008 itibariyle gazetenin müdürü Mihemed Sediq Kebudwend'in cezaevinde olduğu, gazeteci İclal Qewami'nin ise 'halkı isyana teşvik' ve 'ulusal güvenliğe zarar vermek' suçlamalarıyla 3 yıl hapis cezasına çarptırıldığını kaydetti. Kebudwend Tahran'da, Qewami Sine cezaevine bulunuyor.

Tahran'da tutuklu olan gazetecilerin ise çoğunlukla İstihbarat Servisleri'nin denetimindeki Evin Cezaevi'nin 209 nolu blokunda olduğuna dikkat çeken RSF, bu gazetecilerin genellikle hücreye konulduğu ve sınırlı sağlık tedavilerine erişebildiğini belirtti.

İran'da internetin feminist kadınlar arasında bir mücadele alanı haline geldiğine de vurgu yapan RSF, Aralık ayında iki kadın internet habercisinin bir aydan fazla hapse atıldığını, 2007 baharında bir gösteri sırasında ise 33 gazeteci ve aktivistin gözaltına alındığı hatırlattı.

Kaynak: ANF

Yazdır