'Kürtler namuslu ve modern bir edebiyat yaratmalı'

Mezopotamya Kültür Merkezi Gösteri Salonu'nda gerçekleşen seminerde Lal Laleş, Kawa Nemir ve Mehmet Çetin hazır bulundu. Lal Laleş ve Kawa Nemir tarafından çevirilen Mehmet Çetin'in Pûşpera Gêlazan / Kirazların Haziranı adlı kitap Lîs Yayınları tarafından yayınlandı. Kitapta Kürtçe çevirinin yanında orjinal dili olan Türkçeye de yer verildi. Seminerin moderatörlüğünü yapan çevirmen Kawa Nemir, Kürtlerin çeviriye geç başladıklarını ve çoğu zaman da yanlış çeviriler yaptığını dile getirdi. Nemir, Kürtlerin orijinal kaynak dilinden çeviriler yapmalarını, ikici üçüncü dilden Kürtçeye çevirinin yapılmaması gerektiğini belirtti.

Türkler sınıfta kaldı

Daha sonra söz alan Lîs Yayınları Yayın Yönetmeni ve şair Lal Laleş, kitabın ikinci çevirmeni; Kürtler üzerindeki asimilasyonun yanında kendileri de bu oto asimilasyona katkı sunduklarını belirtti. Laleş, 'Kürtler namuslu ve modern bir edebiyat yaratmalı ve dünya dilleriyle çeviri aracılığıyla bir ilişki kuramazsak bu edebiyatı yaratamayız' dedi. Bir soruya cevaben ' Çeviri yapabilmek için iki dili çok iyi bilmeniz gerekiyor ve ayrıca iki kültürü de bilmeniz gerekiyor' diyen Laleş, 'Mehmet Çetin gibi Kürt asıllı şairler Türkçeyi ve Türk edebiyatını zenginleştirdiler' dedi. Türklerin dil kardeşliği açısından sınıfta kaldığını söyleyen Laleş, 'Türk yayınevleri dünya edebiyatından yüzlerce eseri Türkçeye çevirip yayınladı. Ama Kürtlerin en önemli eserlerinden Mem û Zîn'i dahi hiçbir eseri Türkçeye çevirip yayınlamadı' dedi.

Türkçeyi zorla öğrettiler

Pûşpera Gêlazan / Kirazların Haziranı adlı kitabın yazarı Mehmet Çetin, 8 yaşında Türkçeyle tanıştığını ve hücresindeyken ilk kez anadili olan Kürtçe'nin Zazaca lehçesiyle bir şiir okuduğunu belirtti. 'Her insan kendi dilinde ölür' diyen Çetin, anadilinde şiir yazmayı Metris Cezaevinde başladığını söyledi. Türkçenin kendisine zorla öğretildiğini belirten şair, Türkçenin yanında Kürtçenin Zazaca lehçesiyle de şiir yazdığını ve ayrıca çeviri yaptığını belirtti. Çetin iki dilde yazmanın zenginlik olduğunu söyledi.

Mehmet çetin ve şiir serüveni

Mehmet Çetin 1955 Dersim doğumlu. 1970'lerin başında amatörce şiir, öykü yazmaya başlamış. İşletmecilik yüksek öğrenimi görürken, 1981 yılında İstanbul'da tutuklandı. 8 yılı aşkın bir süre hapis yattı. İlk iki kitabı henüz cezaevindeyken yayımlandı. 1980 sonrası Türkçe şiirde yeni bir etik/estetik kuruluşu deneyen şiir eğiliminin katılımcılarından oldu. 1991 yılında kurulan ve şimdiye kadar yüz elliyi aşkın şiir/düzyazı kitabı yayımlayan Piya Şiir Kitaplığı ve Zed Yayın'ın kurucu editörlerinden. Kunduz Düşleri adlı şiir dergisi ile Ütopiya Mevsimlik Hayat Bilgisi Kitabı'nın editörlüğünü yaptı. Şiirleri Hollandaca, Fransızca, İtalyanca, Rusça, Almanca ve İngilizceye çevrildi ve değişik dergilerde yayımlandı. Yayımlanmış kitapları: Rüzgâr ve Gül İklimi (şiir-1988), Birağızdan (şiir-1989), Asmin (öykü-1991), Eylül Çiçekleri (derleme-1990), Hatıradır, Yak Bu Fotoğrafı (şiir-1995), Aşkkıran (şiir-1997), Kekemece (şiir-2000), Atımı Bağladım İğde Dalına (lirik yazılar-2006) 

Kaynak: ANF

Yazdır