TİHV: 301'i değiştirmek sorunu çözmez

Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Başkanı Yavuz Önen, 301'inci maddenin kaldırılmasının yanı sıra, yargının işleyişinde ve ifade özgürlüğünü kısıtlayan mevzuatta köklü değişiklikler yapılması gerektiğini söyledi.

Önen, ifade özgürlüğünün önündeki sınırlamaların kalkması için, köklü bir zihniyet değişikliğinin yanı sıra alışkanlıkları, mevzuatı ve kurumsal işleyişleri değiştirmek gerektiğini; bunun için de 301. maddenin tamamen kaldırılmasının iyi bir başlangıç olacağını söyledi.

Önen, yaptığı yazılı açıklamada "Bazı sözcüklerin ilavesiyle yapılan bir değişikliğin sorunun özünü, yani yasa metninde yer alan kavramların öznel değer algısına dayalı soyut kavramlar olma niteliğini değiştirmemektedir" dedi.

Yavuz Önen, 301. madde konusunda şunları belirtti: "Zaten 301. maddeye yönelik temel itiraz da yasa metninde yer alan soyut kavramların objektif ölçütlere dayalı yargılama imkanını ortadan kaldırması ve yargıda keyfilik sonucunu doğurmasıdır. Ayrıca söz konusu kavramların sadece belli bir etnik-kültürel kimliğe işaret etmesi de toplumda otoriter, ayrımcı, ırkçı ve milliyetçi yaklaşımların güçlenmesine, dolayısıyla da farklı kimlik, inanç, politik görüş ve değerlere sahip kişi ya da grupların üzerinde büyük bir baskı oluşmasına yol açmaktadır."

Türk Ceza Kanunu'nda ifade özgürlüğünü kısıtlamak için kullanılabilecek en az 15 ayrı madde bulunduğunu vurgulayan Önen "Bunlar dışında Terörle Mücadele Kanunu, Atatürk’ü Koruma Kanunu, Basın Kanunu ve RTÜK Kanunu, Siyasi Partiler Kanunu gibi yasalar da düşünceyi ifade özgürlüğünü kısıtlayıcı niteliktedirler" dedi.

"Diğer yandan yargı bağımsızlığı konusunda mevcut hukuk sisteminin taşıdığı açmazlara yargının kurumsal işleyişi, zihniyeti ve içyapısı da eklendiğinde yargılamanın bizzat kendisi de düşünce ve ifade özgürlüğü karşısında bir engel teşkil etmektedir. Yargıçların hakim zihniyete ve hatta bireysel ilgi ve yönelimlerine dayalı olarak karar vermesi sıkça karşılaşılan bir durumdur."

Yargılamaların yaşam hakkının ihlaline yol açabildiğini, Hrant Dink cinayetini hatırlatan Önen, bu düzenlemelerin bireyleri düşüncelerini açıklarken oto-sansür uygulamaya ittiğini de vurguladı.

AKP hükümetinin 301. madde üzerine önerdiği değişiklikler 18 Nisan'da Meclis Adalet Komisyonu'nda görüşülmüştü. Değişiklik önerisi maddedeki bazı kavramları değiştirirken ceza üst sınırını düşürüyor ve soruşturma açmayı Adalet Bakanının iznine tabi kılıyor.

Yazdır