Diyarbakır'da Yerel Yönetimler ve Kadın Konferansı

Diyarbakır'da kadınlar, Bağlar Belediyesi, Rosa Luxsemburg Vakfı ve TAREM’in düzenlediği “Uluslararası Yerel Yönetimler ve Kadın Konferansı”nda biraraya gelerek siyasete daha fazla nasıl katılacaklarını tartıştılar.

Konferansta İsveç, İsviçre, Rusya, Almanya, İngiltere, Rusya ve ABD’den katılan kadın yerel yöneticiler kendi deneyimlerini aktarırken, Türkiyeli kadın akademisyenler, milletvekilleri ve yerel yöneticiler de cinsiyet temelli bütçe, temsil modelleri, kadın ve demokrasi gibi konularda sunumlar yaptılar.

DTP Eş Başkanı Emine Ayna, bir yandan “kadınların en az üç çocuk yapmasını” isteyen zihniyetle mücadele ederken, bir yandan da hem siyaseten hem kimlik olarak yok sayılan bir halkın mücadelesini verdiklerini belirtti. Bu koşullarda bile kadının siyasete katılımı açısından çok ileride olduklarına dikkat çekti.

Dr. Yıldız Tokman, “Spor sahası yapıyor belediyeler ama futbol sahası yapıyorlar, voleybol değil” diyerek en basit yerel hizmetlerde bile ortaya çıkan kadın-erkek eşitsizliğine dikkat çekerek kadınların kentin imkanlarından yararlanamadığının altını çizdi. Uçan Süpürge’den Ürün Güler’in Yozgat örneği bu açıdan önemliydi. Yozgat’ta kadınlara sorulur ‘En çok ne istersiniz?’ diye. Ortaya çıkar ki Yozgatlı kadınlar kent merkezinde kadın tuvaleti olmadığı için çocuklarıyla gezememektedirler. Tuvalet yapılır ve kadınlar kent merkezine gitmeye başlarlar.

Kadın-erkek eşitliğinin enflasyonla ne ilgisi var?

Konferansın önemli oturumlarından “Cinsiyet Temelli Bütçe” oturumunda konuşan Prof. Dr. Nilüfer Çağatay, istatistikler ücretli ve ücretli emek toplandığında dünyanın yükünü kadınların çektiğini gösterirken, erkek iktisatçıların bile “Makroekonomiyle, enflasyonla kadın-erkek eşitliğinin ne ilgisi var” diye sorabildiklerine dikkat çekti ve sadece ev kadınları bile işlerini yapmazsa piyasanın dönmeyeceğini hatırlattı.

Yerel yönetimlerin kadınlara yönelik beceri kurslarına değinen Kocaeli Üniversitesi’nden Makbule Şiriner Önver ise “Bunların geri dönüşü olmuyor. Getirisi de olmuyor. Ve sahte bir katılımcı rolü verilmiş oluyor. Kadınların önce kendi ihtiyaçlarını formüle etmesi gerekiyor. Yerel yönetimler kadınlara hareket sahası açmalı ve kadınlar için bir okul misyonunu sürdürmelidir” diye konuştu.

Türkiye’den deneyim paylaşımları

Bağlar Belediye Başkan Vekili Rojda Balkaş’ın yönettiği oturuma, Tunceli Belediye Başkanı Songül Erol Abdil, Diyarbakır İl Genel Meclis Üyesi Fatma Kızılkaya, Esenyurt Belediye Meclis Üyesi Sema Açık ve Bağlar Selahattin Eyyubi Mahalle Muhtarı Makbule Fidan katıldı.

Songül Erol Abdil " 'Biz kadın adaya karşı değiliz ama kadınla kaybederiz' diyorlardı. Bunun böyle olmadığı görüldü. Belediyeyi devraldığımızda işçiler 9 aylık maaşlarını alamamışlardı, ciddi tasarruf tedbirleri uygulayara işçilerimizin maaşlarını ödedik, bir çok hizmet yürüttük. Kadınlar ve gençler için merkezler açtık, parklar yaptık, temizlik kampanyaları yürüttük, sosyal projeler hayata geçirdik” dedi.

Kızılkaya: "Köylerde kadınlar bizi görünce önce şaşırdılar. 'Eşiniz, ağabeyiniz yok mu' dediler. Sonra alıştılar, bize sorunlarını daha rahat anlatmaya başladılar."

Açık "Belediyede tek kadın meclis üyesi olduğunu, Meclis'e sunduğum tüm önergelerin reddedildiğini" söyledi.

Fidan: "İlk seçildiğimde bazı erkekler bu durumu kabullenemedi. İki dönemdir muhtarlık yapıyorum ve artık herkes alıştı. Belediye Başkanımız da kadın olunca daha da sevindim. Birlikte çalışmalar yürütüyoruz. Artık kadınlara daha fazla yer açılmalı."

Yurdusev Özsökmenler (Bağlar Belediye Başkanı)

Kadınların her alanda eşitliğinin sağlanmasında yerel yönetimler önemli bir bölüm teşkil ediyor. Yönetimlerde kadınların aktif katılımı, yönetici kadın sayısının artırılması ve cinsiyet eşitlikçi politikalar uygulayarak nitelik sıçraması da yaratması gerekiyor.

Biz 2009 seçimlerinden önce buna dikkat çekmek istedik. Bölgemizde kadınların yerel yönetimlere aktif olarak katılmaları diğer siyasi partileri de etkiledi. Ancak kadın yönetici sayısını artırmak yetmiyor. Hem demokrasi, hem bütçe açısından hem de uygulamalar açısından kadın-erkek eşitliğini uyguluyor muyuz? Bu, bir bütçenin baştan sona cinsiyet temelli analiz edilmesinden geçiyor. Bir de kadınların deneyim paylaşımına çok ihtiyacı var. Burada dünya çapında bir ortak akıl oluşturmak ve bu konuda sadece Türkiye’de değil, dünya çapında kadınları cinsiyet eşitliği konusunda ortaklaştırmayı sağlamak gibi bir görevimiz var.

İsveç’te yerel yöneticilerin yarısı kadın!

Nailesi Aras (İsveç Jarfella Belediyesi Meclis Üyesi)

İsveç’te özellikle ‘80’lerden sonra bir taraftan kadın örgütlerinin çok kuvvetli olması ve partilere yaptıkları baskı, bir taraftan da özgür kadın örgütleriyle parti içindeki kadınların ortaklaşa çabalarıyla oldukça aşama kaydedildi. Kadınlar siyasette çoğaldıkça, merkezi karar alma mekanizmalarında bakanlık gibi müsteşarlıklar gibi kilit noktalarda çoğaldıkça, kadın konularında son derece hızlı adımlar atıldı. 2006 yılında yapılan seçimlerde parlamentodaki kadın oranı yüzde 47’ye çıktı. Yerel parlamentolarda ise yüzde 50’nin üzerinde.

Sonuç bildirgesi

Konferansın sonuç bildirgesi oy birliğiyle kabul edildi.

Bildirge şöyle: (...) Dünyanın neresinde olursak olalım, toplumsal cinsiyetin bize yüklediği konumun zorluklarını bir kez daha fark ettik. Bir kez daha birlikte mücadelenin ve deneyim paylaşımının altını çizdik. Konferans boyunca sık sık tepemizden uçan savaş uçakları ise Diyarbakır’ın ve bölgenin özgün yanını tekrar bize hatırlattı. Biz, ABD’den, Almanya’dan, Rusya’dan, İsviçre’den, İsveç’ten, Polonya’dan, Fransa’dan, İngiltere’den ve Türkiye’nin çeşitli illerinden gelen kadınlar olarak, bir kez daha diyoruz ki, 'Silahlar Sussun, Barış Hemen Şimdi'. Çünkü barış olmadan demokrasi olmaz, barış olmadan eşitlik olmaz, barış olmadan geleceğe bırakabileceğimiz yaşanabilir bir dünya kalmaz. Geleceğimizi yeniden yazabilmemiz için barış şart!"

Yazdır