Bugün Dünya Sigarasız Günü
Dünya Sağlık Örgütü'ne üye ülkelerce sigara salgını ile oluşan önlenebilir hastalık ve ölümlere dikkat çekebilmek için belirlenen 31 Mayıs "Dünya Sigarasız Günü"nün bu yılkı teması "Sigara içmeyen bir Gençlik".
1987 yılından beri gerçekleştirilen Sigarasız Bir Dünya Günü'nün amacı, tüm dünyada başta sigara olmak üzere tütünün zararları ile ilgili bilinci yükseltmek; içen kişileri içmemeye teşvik etmek, içmeyen kişilerin başkasının dumanının zararlarını fark etmeleri ve sigarasız kamusal alanı talep etmelerini teşvik etmek.
Sigara alışkanlığının çoğunlukla ilk gençlik yıllarında edinilmesi, hemen hemen bütün ülkelerde sigaraya başlama yaşının 13-17 yaş civarında olması nedeniyle bu yıl ki tema "gençlik" olarak belirlendi. Bu yıl sloganı ise "Sigara Pazarlama Ağını Kıralım".
2003 yılında yapılan Küresel Gençlik Tütün Araştırmasına göre, Türkiye'de 13-15 yaş grubu gençlerde erkeklerin yüzde 11, kızların ise yüzde 4.4'nün sigara içiyor.
Dünyadaki çocukların yarısının sigara dumanına maruz kaldığını, her sene 200 bin kişinin pasif sigara içiciliği nedeniyle yaşamını kaybettiği de diğer bir araştırma sonucu.
Dünya'da en çok sigara içilen 10 ülke arasında başı Çin çekiyor. Sırada Hindistan Endonezya, Rusya, ABD ve Japonya var. Brezilya, Bengaldeş, Almanya ve Türkiye aynı oranlarla ilk 10'a giriyor.
Dünya üzerinde yaklaşık 1,5 milyar insan sigara içiyor. Türkiye'de ise bu rakam, 17 milyon civarında. Türkiye’deki yıllık sigara harcaması ise 6,5 milyar dolar civarında. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, sigara kullanımı yılda en az 5 milyon insanın ölümüne yol açıyor. Sigara yüzünden dünyada her 6,5 saniyede bir kişi ölüyor ve sigaranın dünya ekonomisine yılda yaklaşık 200 milyar dolarlık zarar veriyor.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sitesinde yayınlanan ve Toplum Sağlığı Ararştırma ve Geliştirme Merkezi'nce çevrilen yazıda sigarasız bir dünya için "nedenler" gayet açık:
Neden sigara içmeyen gençlik?
1 - Tütün endüstrisi neden gençlere ve genç erişkenlere kanca atmak zorunda?
Çünkü tütün endüstrisi yaşamak için sigara nedeniyle ölenlerin ya da sigarayı bırakanların yerine yeni müşteriler koymaya mecbur. Onları gençken yakalamak zorunda. İnsanların çoğu sigaraya 18 yaşından, bunların dörtte biri ise 10 yaşından önce başlar. Çocuklar ilk sigarayı ne kadar küçük yaşta içerseler tiryaki olma ve bir daha sigarayı bırakmama ihtimalleri o kadar yüksektir.
2 - Tütün ürünlerinin reklamı, teşviki ve sponsorluğu neden gençler için bir tehdittir?
Gençler ne kadar çok sigara reklamıyla karşılaşırsalar tütün kullanma ihtimalleri de o kadar artar. Tütün endüstrisi yanlış biçimde ürünlerinin kullanımasını çekicilik, enerji, cinsel cazibe gibi istenilen özelliklerle ve macera ve heyecanlı aktivitelerle ilişkilendirmektedir. Yaygın biçimde tütün reklamı yapılması tütünün diğer tüketim nesnelerinden farkı olmayan bir ürün gibi kabul edilmesine yol açarak kullanımını normalleştirmekte, gençlerin onun zararlarını algılamasını güçleştirmektedir. Gençler nikotin bağımlısı olma riskini ve sonuçta oluşabilecek tarjik hastalık riskini hafife almaktalar.
3 - Tütün ürünlerinin reklamı, teşviki ve sponsorluğu neden tamamen yasaklanmalıdır?
Tütün endüstrisi pazarını olabildiğince genişletmek için eğlence ortamlarında, sinemalarda, internette, moda dergilerinde, müzik ve spor etkinliklerinde gençleri hedefleyen milyarlarca dolarlık reklam yapmaktadır.
Tütün endüstrisi ürünlerini satabilmek için giderek daha yaratıcı taktikler kullanmaktadır. Billboardlardaki, dergilerdeki ve internetteki reklamlar karmaşık tütün reklamları ağının sadece bir parçasını oluşturmaktadır. Tütün endüstrisi ürünlerini sinemalarda, televizyonda ve moda dünyasında görünür kılmak için de herşeyi yapmaktadır.
Tütün şireketleri müşteri kazanmak ya da kaybetmemek için spor ve eğlence etkinliklerine sponsorluk yapmakta, kendi markalarını taşıyan hediyeler vermekte, çok sayıda popüler tanıtım aktivitesi düzenlemektedir.
Tütün pazarlama ağının kırılabilmesi için tek yol reklamları tamamen yasaklamaktır. Endüstrinin gençleri hedefleyen sayısız tuzağı vardır ve kısmi yasaklama şirketlerin bir taktikten diğerine başvurmasını sağlamaktan öte bir işlev görmemektedir.
4 - Özellikle gelişmekte olan ülkelerin gençleri mi risk altında? Kadınlar ve kızlar için durum ne?
Dünyadaki 1.8 milyar gencin (10-24 yaş) %80'inden fazlası gelişmekte olan ülkelerde yaşamaktadır ve tütün endüsrisince agresif bir biçimde sigara reklamına maruz tutulmaktadırl. Gelişmekte ülklerde yaşayan 10-20 yaş arası gençlerin beşte dördü sigara reklamı gördüklerini ifade etmektedir.
Tütün endüstrisi genç kızları özellikle hedef almaktadır. Dikkatle hazırlanmış pazarlama stratejileri kızları ve genç kadınları tütün ürünleri kullanmaya teşvik etmekte ve geleneksel olarak kadınların tütün kullanmadığı ülkelerdeki kültürel muhalefeti zayıflatmaya çabalamaktadır.
Kızlar ve genç kadınlar arasında türtün ürünlerini kullanma sıklığının artması küresel sigara salgının en kaygı verici sonuçlarından biridir.
5 - Tütün reklamlarının tamamen yasaklanması gençleri tütün kullanımından korumak için tek yol mudur?
Tütün ürünlerinin reklamının, teşvikinin ve sponsorluğunun tamamen yasaklanması gençleri korumak için çok güçlü bir yöntemdir ve Dünya Sağlık Örgütü'nün ölümlerin önlenebilir nedenlerininn başında gelen sigara kullanımı ile mücadele için geliştirdiği altı MPOWER stratejisinden biridir. Altı MPOWER stratejisi sayesinde ülkeler 21. yüzyılda bir milyar gencin hayatına mal olacak bir salgından koruyabileceklerdir.
Yazdır | kEditor | 31.05.2008, 09:01:00
|
|
|