2006 Nobel Barış Ödülü Muhammed Yunus'un oldu

Bangladeş'li ünlü bir iktisatçı olan Muhammed Yunus, ödülün bütün dünyada yoksulluk içinde yaşayanlar için muhteşem bir haber olduğunu söyledi. Başta kadınlar olmak üzere yoksullara borç vermeyi içeren işinden dolayı aldığı birkaç ödülden sonra Nobel Ödülü'nün, tanınmasının zirvesi olduğunu belirterek, ''bu son ödüldü. Onu özel yapan bu'' diye konuştu.

Yunus köylü bankasını 1983'te kurdu. Banka, geliştirdiği mikrokredi yöntemiyle pekçok ülkede yoksullukla mücadeleye ilham kaynağı oldu. Banka dünyanın pek çok ülkesinde yoksul insanlara teminatsız kredi veriyor, geri ödemeler haftalık olarak yapılıyor.

Kredi tutarları çok küçük olsa bu yöntem yoksul insanları kendi yaratıcıkları ve becerileri ile açlık sınırından çekip, bu sınırın üstünde tutmaya çalıyor.

Muhammed Yunus, geri ödeme oranının yüzde 99'u bulduğunu belirtiyor. Bu oran, çalışmanın başarıya ulaştığının en somut göstergesi. Sistem bugün 37 ülkede 137 mikrokredi programını kapsıyor. Sadece Bangladeş'de 6 milyon aile mikrokredi yönteminden yararlanıyor.

Türkiye de Yunus'un projesini uygulamaya sokan ülkelerden. Mikrokredi projesi temmuz 2003'te Diyarbakır'da uygulamaya konulmuş ve daha sonra Siirt, Şanlıurfa, Van ve Batman'a da yaygınlaştırılarak 3 bin 300 kişiye 3.3 milyon YTL kredi verilmişti. Yunus, hükümet yetkililerinin daveti üzerine geçtiğimiz baharda da Türkiye'ye gelmiş, görüşlerini paylaşmıştı.

Muhammed Yunus ve Grameen Bank, ödüle aday gösterilen yaklaşık 191 kişi arasından sıyrıldı. Favoriler arasında isimleri hiç geçmediği için, beş kişilik ödül komitesinin seçimi hemen herkes için sürpriz oldu.

Komiteden yapılan açıklamada, 'Yunus'un amacının dünyada yoksulluğu bitirmek olduğu' belirtildi ve 'kalıcı barış, büyük topluluklar yoksulluk zincirini kıracak bir yol bulamadığı müddetçe sağlanamaz' dendi.

1.36 milyon dolarlık para ödülünün de sahibi olan Yunus ve köylü bankası, ödülü 10 aralıkta Stockholm'de düzenlenecek törende alacak.

Matt Ahtisari favori gösteriliyordu

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından verilen Nobel Barış Ödülü'ne en yakın aday olarak eski Finlandiya devlet başkanı Matti Ahtisari gösterilmişti. Ahtisari, Endonezya hükümeti ile ayrılıkçı militanlar arasında sağlanan uzlaşmada önemli rol oynamıştı.

Bazı yorumcular ödülün Ahtisari, Endonezya Cumhurbaşkanı ve militan liderler arasında paylaştırılabileceğine de dikkat çekmişti.

Ödül için adı geçen diğer isimler arasında Çin hükümetinin Uygur bölgesindeki politikalarına karşı mücadele eden Rebiya Kader ve Uluslararası Kriz Grubu adlı sivil toplum örgütünün eski başkanı Avustralyalı Gerit Evans da vardı.

Bugüne kadar Nobel Barış Ödülünü kazananlar:

2006: Muhammed Yunus ve Grameen Bank
2005: Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu, Muhammed El Baradey
2004: Wangari Maathai
2003: Şirin Ebadi
2002: Jimmy Carter
2001: Birleşmiş Milletler, Kofi Annan
2000: Kim Dae-jung
1999: Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü
1998: John Hume, David Trimble
1997: Uluslararası Mayın Temizleme Örgütü, Jody Williams
1996: Carlos Filipe Ximenes Belo, Jose Ramos-Horta
1995: Joseph Rotblat
1994: Yasser Arafat, Şimon Peres, İzak Rabin
1993: Nelson Mandela
1992: Rigoberta Menchu Tum
1991: Aung San Suu Kyi
1990: Mihail Gorbaçov
1989: 14'üncü Dalay Lama
1988: Birleşmiş Milletler Barış Gücü
1987: Oscar Arias Sanchez
1986: Elie Wiesel
1985: Nükleer savaş karşıtı faaliyetlerinden dolayı uluslararası fizikçiler
1984: Desmond Tutu
1983: Lech Walesa
1982: Alva Myrdal, Alfonso Garcia Robles
1981: Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Kurulu
1980: Adolfo Pérez Esquivel
1979: Rahibe Teresa
1978: Enver Sedat, Menachem Begin
1977: Uluslararası Af Örgütü
1976: Betty Williams, Mairead Corrigan
1975: Andrei Sakarov
1974: Sean MacBride, Eisaku Sato
1973: Henry Kissinger, Le Duc Tho
1972: Barış Ödülü parası Nobel ana fonuna aktarıldı
1971: Willy Brandt
1970: Norman Borlaug
1969: Uluslararası Çalışma Örgütü
1968: René Cassin
1967: Barış Ödülü parasının 1/3'ü gelecek yılın ana fona, 2/3'ü de Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1966: Barış Ödülü parası gelecek yılın Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1965: Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF)
1964: Martin Luther King
1963: Uluslararası Kızıl Haç Örgütü
1962: Linus Pauling
1961: Dag Hammarskjöld
1960: Albert Lutuli
1959: Philip Noel-Baker
1958: Georges Pire
1957: Lester Bowles Pearson
1956: Barış Ödülü parasının 1/3'ü gelecek yılın ana fona, 2/3'ü de Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1955: Barış Ödülü parası gelecek yılın Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1954: Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Kurulu
1953: George C. Marshall
1952: Albert Schweitzer
1951: Léon Jouhaux
1950: Ralph Bunche
1949: Lord Boyd Orr
1948: Barış Ödülü parasının 1/3'ü gelecek yılın ana fona, 2/3'ü de Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1947: American Friends Service Committee
1946: Emily Greene Balch, John R. Mott
1945: Cordell Hull
1944: Uluslararası Kızıl Haç Örgütü
1943: Barış Ödülü parasının 1/3'ü gelecek yılın ana fona, 2/3'ü de Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1942: Barış Ödülü parasının 1/3'ü gelecek yılın ana fona, 2/3'ü de Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1941: Barış Ödülü parasının 1/3'ü gelecek yılın ana fona, 2/3'ü de Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1940: Barış Ödülü parasının 1/3'ü gelecek yılın ana fona, 2/3'ü de Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1939: Barış Ödülü parasının 1/3'ü gelecek yılın ana fona, 2/3'ü de Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1938: Nansen Uluslarlarası Mülteci Ofisi
1937: Robert Cecil
1936: Carlos Saavedra Lamas
1935: Carl von Ossietzky
1934: Arthur Henderson
1933: Sir Norman Angell
1932: Barış Ödülü parası gelecek yılın Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1931: Jane Addams, Nicholas Murray Butler
1930: Nathan Söderblom
1929: Frank B. Kellogg
1928: Barış Ödülü parası gelecek yılın Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1927: Ferdinand Buisson, Ludwig Quidde
1926: Aristide Briand, Gustav Stresemann
1925: Sir Austen Chamberlain, Charles G. Dawes
1924: Barış Ödülü parası gelecek yılın Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1923: Barış Ödülü parası gelecek yılın Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1922: Fridtjof Nansen
1921: Hjalmar Branting, Christian Lange
1920: Léon Bourgeois
1919: Woodrow Wilson
1918: Barış Ödülü parası gelecek yılın Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1917: Uluslararası Kızıl Haç Örgütü
1916: Barış Ödülü parası gelecek yılın Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1915: Barış Ödülü parası gelecek yılın Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1914: Barış Ödülü parası gelecek yılın Barış Ödülü fonuna aktarıldı
1913: Henri La Fontaine
1912: Elihu Root
1911: Tobias Asser, Alfred Fried
1910: Permanent International Peace Bureau
1909: Auguste Beernaert, Paul Henri
1908: Klas Pontus Arnoldson, Fredrik Bajer
1907: Ernesto Teodoro Moneta, Louis Renault
1906: Theodore Roosevelt
1905: Bertha von Suttner
1904: Uluslararası Hukuk Entitüsü
1903: Randal Cremer
1902: Élie Ducommun, Albert Gobat
1901: Henry Dunant, Frédéric Passy

Yazdır