AİHM: Seçim barajı insan hakları ihlali değil
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM ) Büyük Dairesi, Türkiye’deki seçim barajına ilişkin son kararını açıkladı ve yüzde onluk barajın insan haklarını ihlal etmediğine hükmetti.
Gerekçeli kararda, barajın aşağı çekilmesinin yerinde olacağı not edilmekle birlikte, Türkiye’ye geniş bir takdir marjı bırakılması gerektiği belirtildi. Mahkeme, 30 Ocak 2007 tarihinde aldığı kararda da, söz konusu seçim barajının insan hakları ihlali olmadığı görüşüne varmıştı. Bu kararın ardından davacılar, konunun Büyük Dairede görüşülmesini talep etmişti. Mahkemenin 21 Aralık 2007 tarihinde davayla ilgili ikinci duruşmasında Türk hükümetinin avukatı, “seçim barajının siyasi istikrar için gerekli olduğunu”, davacıların avukatı ise “barajın, çoğulcu demokrasi açısından temsil ve meşruiyet sorunu yarattığını” savunmuştu. AİHM ’deki dava, kapatılan DEHAP’ın üyeleri Resul Sadak ve Mehmet Yumak tarafından, yüzde 10’luk seçim barajının seçmenlerin kendilerini özgürce ifade edebilme haklarına engel teşkil ettiği görüşüyle açılmıştı. Türkiye’de 3 Kasım 2002 tarihinde düzenlenen genel seçimlerde Şırnak’tan aday olan Sadak ve Yumak, partilerinin kentte yüzde 45,95 oranında oy almasına rağmen milletvekilli seçilemedikleri gerekçesiyle 2003 yılında AİHM ’ye başvurmuşlardı.AİHM , 26 Mart 2006 tarihinde, başvurunun kısmen incelenmeye alınmasını kabul etmişti.AİHM ’nin Ocak 2007’de aldığı gerekçeli kararında, “Türkiye’de özellikle 1970’li yıllardaki istikrarsızlığın göz önünde tutulduğu” ifade edilerek, bu barajın TBMM’nin “aşırı şekilde bölünmesi ve işlevsiz hale gelmesini” önlemeye yönelik olduğu belirtilmiştiAİHM iki davada Türkiye’yi haksız bulduAİHM , Fener Rum Patrikhanesi’nin, Büyükada’daki Rum Yetimhanesi hakkında açtığı davada Ankara’yı haksız buldu. Mahkeme, dokunulmazlığının kaldırılmasını isteyen CHP’li milletvekili Atilla Kart’ın davasında da Ankara’nın haksız olduğuna hükmetti.Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 1997’den bu yana vakıflar Genel Müdürlüğü denetimde olan Büyükada’daki Rum Yetimhanesi’nin 2004 yılında mahkeme kararıyla Yetimhane Vakfı adına kaydedilmesini Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin mülkiyet hakkıyla ilgili maddesine aykırı buldu ve Fener Rum Patrikhanesi’nin haklı olduğuna hükmetti. Kararın tazminata ilişkin bölümü ise ileri bir tarihte açıklanacak. Öte yandan AİHM , milletvekilliği dokunulmazlığı konusunda önemli bir karar alarak, CHP milletvekili Atilla Kart’ın, dokunulmazlığının kaldırılması için yaptığı başvurunun reddedilmesinde, Türkiye’yi haksız buldu.Hakkında bir avukat ile kamu görevlisine hakaret ettiği gerekçesiyle fezleke bulunan CHP milletvekili Atilla Kart’ın, Meclis’te dokunulmazlığı kaldırılmadığı için yargılanamayınca, 8 Şubat 2005 tarihinde Strasbourg’da açtığı davada, AİHM Türkiye’yi haksız buldu.Ankara’nın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin adil yargılanmayla ilgili 6’ıncı maddesini ihlal ettiği sonucuna varan mahkeme, Kart tazminat talebinde bulunmadığı için, Ankara’yı tazminat ödemekle cezalandırmadı. Böylelikle Ankara, AİHM ’de ilk defa bir dokunulmazlık davasında mahkum oldu. Yazdır | kEditor | 08.07.2008, 14:52:00 |
|