ABD-İran ilişkilerinde gerginlik azalıyor (mu?)
ABD, 30 yıl aradan sonra Tahran’a ilk kez diplomat göndermeyi düşünürken İran da daha ‘olumlu’ açıklamalar yapmaya başladı.
ABD, 1979’dan beri ilk defa Tahran’da diplomatik misyon açmayı planlıyor. ABD’nin Tahran’da bir menfaat bürosu açacağı kaydedildi.
İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad da önceki gün, ABD’nin istemesi halinde diplomatik ilişki kurulabileceğini kaydederek, ‘‘(ABD) Henüz resmi bir talepte bulunulmuş değil, ancak böyle bir isteğe olumlu yaklaşırız’’ demişti.
ABD dün de İran’ın nükleer programıyla ilgili bu hafta sonunda Cenevre’de yapılacak müzakerelere üst düzey diplomatı William Burns’ü göndereceğini bildirdi.
79’dan sonra ilk diplomat
ABD, 1979’daki İran İslam Devrimi’nden sonra Tahran Büyükelçiliği’ne düzenlenen baskınla diplomatların 444 gün rehin alındığı dönemde, Tahran ile diplomatik ilişkilerini kesmişti. O tarihten beri Beyaz Saray İran’daki girişimlerini İsviçre’nin Tahran Büyükelçiliği aracılığıyla yürütüyor.
İran’ın da Pakistan’ın Washington Büyükelçiliği’nde bir menfaat bürosu bulunuyor. Büyükelçiliğin bir alt kademesi olan menfaat bürosuyla ABD, İran’daki girişimlerini yönlendirecek ve İranlılara vize hizmeti sunabilecek. 1961’deki devrimden sonra Küba’yla ilişkilerini kesen ABD, 1977’de bu ülkeye de İran’dakine benzer bir menfaat bürosu kurmuştu.
ABD’nin İran politikası değişiyor mu?
ABD Başkanı George Bush, geçtiğimiz 7 yıl boyunca İran’a karşı sert bir tutum sergilemişti. Fakat, bu gelişmeler üzerine yapılan yorumlar. başkanlığının son günlerinde Bush’un diplomatik manevraları tercih ettiği yönünde. ABD, önce, İran ile müzakereler için “uranyum zenginleştirilmesinin durdurulması ön şartından” vazgeçti. Geçtiğimiz günlerde Beyaz Saray Sözcüsü Dana Perino, İran ile ön koşulsuz doğrudan müzakerenin mümkün olabileceğini bildirmişti. İran da, ABD ile aracısız, ön şartsız ve doğrudan müzakerelere hazır olduğunu bildirdi. Ahmedinejad’ın, Bush ile doğrudan görüşme talebi ve seçimler sonrası Beyaz Saray’ın yeni sahibi ile de sorunları tartışabileceğini açıklaması, Tahran’ın söylemlerinde ciddi olduğu şeklinde yorumlanıyor. ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ise, İran politikalarının değişmediğini sadece İranlılarla daha fazla ilişkiye geçmeyi ve daha çok İranlının Amerika’yı ziyaret etmesini istediklerini belirtiyor.
İki ülke arasındaki ilişkiler diplomatik alanda gergin olsa da diğer alanlarda yoğunluk söz konusu. ABD’nin, ekonomik ablukaya aldığı ve her türlü ticareti yasakladığı İran’a, Bush döneminde 10 kat artış oranıyla 546 milyon dolar tutarında ihracat yapmış olması bunlardan en göze çarpanı. İran Milli Basketbol Takımı’nın NBA tarafından ABD’ye davet edilmesi, İran yapımı filmlerin ABD’de giderek artan izlenme oranları ve son olarak da Amerikan Oftalmoloji (göz bilimi) Akademisi’nin, İranlı bilim insanı Muhsin Azermina’yı, “akademik prestij ödülü”ne layık görmesi diğer örnekleri oluşturuyor.
İran da iletişimden yana
Yaşanan bu yakınlaşmada İran’ın da payı var. Ahmedinecad, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu toplantısına katılmak için 3. kez ABD’ye gideceğini açıkladı. Geçen yılki BM Genel Kurulu toplantısı için gittiği New York’ta 11 Eylül saldırısında hayatını kaybedenler için yapılan anıtı ziyaret edip, çelenk koymak isteyen Ahmedinecjad, güvenlik gerekçesiyle bu isteğine olumlu cevap alamamıştı. İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki, iki ülke arasında doğrudan uçuşlar önermiş ve İran Petrol Bakanı da ABD firmalarını İran enerji sektörüne yatırım yapmaya çağırmıştı.
Evrensel
 Yazdır | gulbahar | 18.07.2008, 16:09:00
Yorum yaz
Yorum gönderme yetkiniz yok
|
|
|
|
|
Haberler
Yukarı çık