Erdoğan'a Cargill cezası
ABD firması Cargill’in Bursa’daki fabrikasının faaliyeti için aleyhteki mahkeme kararlarına rağmen hukuksuzluk yapan başta Başbakan Erdoğan olmak üzere, dönemin sorumlu yöneticileri Yargıtay tarafından tazminat ödemeye mahkum edildi.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, “ABD firması Cargill’in Bursa’daki nişasta fabrikasının faaliyetini sürdürmesine, idari yargının aleyhteki kararlarına rağmen göz yumdukları” gerekçesiyle başta Başbakan Erdoğan olmak üzere, dönemin sorumlu yöneticilerinin kişisel tazminat ödemesi gerektiğine hükmetti.
Başbakan Erdoğan, eski Bayındırlık ve İskan Bakanı Zeki Ergezen, eski Bursa Valisi, Emniyet Genel Müdürü Oğuz Kağan Köksal, Bursa Belediye Başkanı Hikmet Şahin ve Gemlik Belediye Başkanı Mehmet Turgut hakkında yargı kararlarını uygulamadıkları gerekçesiyle Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde manevi tazminat istemiyle açılan dava reddedildi. Temyiz üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 26 Mayıs 2008’de yerel mahkemenin kararını bozarak Erdoğan, Ergezen ve Turgut’un, yargı kararlarının uygulanmaması konusunda sorumluluğu bulunduğuna karar verdi.
İzinsiz, ruhsatsız fabrika
Davalıların görevlerini yerine getirmediklerinin belirtildiği kararda “ İptal kararları ile fabrika tamamen izinsiz ve ruhsatsız hale gelmiş olduğundan faaliyetlerine son vermesi gerekir. Ancak bu konuda yetkili olan Gemlik Belediye Başkanı, sadece fabrikaya şekli bir uyarı yapmıştır” denildi.
Kararda şu ifadelere yer verildi: Bayındırlık Bakanlığı’nın daha önce vermiş olduğu izinleri geri alması gerekirken bunu yerine getirmemiştir. Yürütmeyi durdurma kararlarına rağmen fabrikanın faaliyeti bizzat Başbakan tarafından imzalanmış olan yazı ile devam etmiştir. İptal kararları yerine getirilmediği gibi, fabrikanın faaliyetine imkân verecek yeni idari ve yasal düzenleme arayışlarına girilmiştir. Davacılar zorlu, karmaşık ve uzun bir yargılama sürecine dahil olup kazandıktan sonra, kararların uygulanması için ayrıca uğraş göstermiştir. Bu durum hukukun üstünlüğü ile yönetilen devletin temel ilkelerinin ihlali anlamına gelir. Davacılara tazminat ödenmesi gerekir.”
Tarım arazisine fabrika
Cargill firmasının kurmayı planladığı fabrika için Bursa’nın Orhangazi ovasında 195 bin metrekarelik birinci sınıf tarım arazisini "en uygun yer" olarak belirlemesi, Cargill için özel düzenlemelerin yapılmasını da zorunlu hale getirmişti. Bölgede tarıma ve doğaya ağır bir darbe anlamına gelen nişasta fabrikası için ilk olarak Başbakanlık Yüksek Planlama Kurulu tarafından 9.12.1997 tarihinde alınan karar ile izin verildi. Hemen arkasından Bursa Valiliği, 17.6.1998 tarihinde, nişasta fabrikasının yapımı için yapı ruhsatı vermişti. Çevre Bakanlığı da 23.6.1997 tarihinde, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Yönetmeliği'nde değişiklik yaparak, tarımsal sanayi kuruluşları için ÇED Raporu hazırlanması zorunluluğunu kaldırmıştı.
Tüm bu idari işlemlere karşı Başbakanlık ve Bursa Valiliği aleyhine, Bursa'daki Meslek Odaları ile Bursa milletvekilleri, sivil toplum örgütleri temsilcileri ve bazı yurttaşlar tarafından, 1998 yılında, Bursa 2. İdare Mahkemesine dava açıldı. Açılan dava sürerken dönemin hükümeti tarafından Cargilli kurtarmak için özel yasa çıkarma çalışmaları başladı. Davalar 2004’te kesin hükme bağlandı. Tüm idari kararlar, mahkemelerce iptal edildi.
Cargill için özel yasalar
Mahkemenin tüm idari kararları reddetmesi sonucunda fabrikanın tamamen izinsiz ve ruhsatsız hale gelmesi ile AKP hükümeti de Cargilli kurtarmak amacıyla özel çalışmalar yapmaya başladı.
3 Temmuz 2005 tarihinde TBMM'de kabul edilen 5403 sayılı "Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Yasası" ile Cargill şirketi de içinde olmak üzere, 11.10.2004 tarihinden önce tarım arazilerini izin almadan amaç dışı kullananlara, yasa'nın yayımlandığı tarihten itibaren 6 ay içinde başvurmaları ve metrekareye 5 YTL ödemeleri koşuluyla af getirildi. Bu bağlamda, yasanın TBMM'den geçtiği tarihten iki gün sonra, 5 Temmuz 2005 tarihinde, Cargill'in amaç dışı kullandığı araziyi Özel Endüstri Bölgesi ilan eden 2005/8944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çıkartılmıştır.
Bakanlar Kurulu Kararı‘nın iptali için Danıştay 10. Dairesi tarafından 8.2.2006 tarihinde açılan dava sonucunda; "kurulduğu dönemde geçerli olan imar planları ifadesinin idari yargı yerince hukuka aykırılığı saptanarak iptal edilmiş planları kapsamadığı, geçerli sayılan planların hukuka uygun planlar olmadığı ve esasen hukuka aykırılığı belirlenmiş imar planlarının geçerli sayılması yolunda yargı kararlarını etkisiz kılacak yasal düzenlemelerin de yapılamayacağı" gerekçeleriyle. Cargill Firması'nın yatırım yapmasına olanak sağlayan Bakanlar Kurulu Kararının yürütülmesinin durdurulması kararı verilmiştir.
Kaynak: soL.org.tr
 Yazdır | kEditor | 09.08.2008, 12:50:00
Yorum yaz
Yorum gönderme yetkiniz yok
|
|
|
Haberler
Yukarı çık