Türkiye'de her üç kişiden biri hasta

Türkiye'de yaklaşık 22 milyon kişi, yani her üç kişiden biri kalp-damar, yüksek tansiyon, şeker ve kronik obstrüktif akciğer hastalığından (KOAH) şikayetçi. Bu kronik hastalıklarda başlıca risk faktörü sigara ve alkol kullanımı, sağlıksız beslenme, stres ve hareketsiz yaşam tarzı.

Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Kronik Hastalıklar Raporu'na göre, dünyada 'en önemli halk sağlığı' sorunu olarak kabul edilen kronik hastalıklar, Türkiye'de ölümlerde önemli yer tutuyor. Türkiye'de yaklaşık 15 milyon kişide yüksek tansiyon, 4 milyon kişide şeker, 3 milyon kişide KOAH ve 2 milyon kişide koroner kalp hastalığı var.

Kalp damar hastalıkları, dünyada her yıl 17 milyon, Türkiye'deyse 130 bin kişiyi öldürüyor. Oluşumlarını önlemek için sigaradan uzak durmak, doymuş yağ oranını azaltıp, doymamış yağ asitleri içerenleri artırmak, posalı yiyecekleri bol, şeker ve tuzu asgari düzeyde tüketmek gerekiyor. Aşırı kiloyu, stresi, alkol ve sigarayı azaltıp ve oksijensiz ortamlardan uzak durmak, haftada üç-dört kez en az yarım saat tempolu yürüyüş öneriliyor.

Türkiye'de 15 milyon kişiyi etkileyen yüksek tansiyon, ensede görülen ağrı, çarpıntı, çabuk yorulma, baş dönmesi, burun kanaması, yürüme ve merdiven çıkmada zorlanma, sık idrara çıkma, uykudan kalkıp idrar yapma ve bacaklarda şişlikle kendini belli ediyor, bazen de hiç belirti vermiyor. Tedavi edilmezse kalp krizi ve felç riskini artırıyor, kalp ve böbrek yetmezliğine yol açıyor. Korunmak için sigaradan uzak durmak, fazla kilolardan kurtulmak, az yağlı ve az tuzlu beslenmek, düzenli egzersiz ve stresle başa çıkmak gerekiyor.

Yüzyılın önemli sağlık sorunlarından biri olan şeker hastalığı, dünya nüfusunun yüzde 2.5'ini ve Türkiye'de de aileleriyle birlikte 12 milyon kişiyi etkiliyor. Aşırı su içme ve yemek yeme, sık acıkma, aşırı idrara çıkma, yorgunlukla ortaya çıkıyor. İyi tedavi edilmemesi yaşamsal organlarda ciddi, kalıcı hasarlara yol açıyor. 40 yaş altında kalp krizi geçirenlerin yüzde 51'inin kan şekeri oranı da yüksek.

Rapora göre, akciğerlerdeki hava yollarının daralmasına bağlı olarak insanların nefes almalarını zorlaştıran kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), en tehlikeli akciğer hastalıkları arasında yer alıyor. Hastalığın oluşumunda en önemli ve önlenebilir tek neden sigara olarak kabul ediliyor. Sağlık Bakanlığı raporuna göre bazı istisnalar dışında, hastalık yalnızca sigara içenlerde görülüyor, sigara tiryakileri potansiyel KOAH adayı olarak sayılıyor. Sigaraya erken başlayan, uzun yıllar ve fazla sayıda sigara içen kişilerde hastalık daha erken görülüyor ve ağır bir seyir izliyor. Hastalık, sigara içmeye başlayan hatta uzun yıllar içenlerde belirti vermeden ilerliyor.