2008 Nobel Barış Ödülü Martti Ahtisaari'nin
2008 Nobel Barış Ödülü'nü Finlandiya'nın eski Devlet Başkanı Martti Ahtisaari kazandı. Endonezya'da Açe bölgesi gerillalarına da barış getirilmesinde işlevi olan Ahtisaari, 1.4 milyon dolarlık ödülü 197 aday arkasından kazandı.
Nobel Barış Ödülü Kurulu, Martti Ahtisaari'ye 2008 Nobel Barış Ödülü'nün, "dünyanın en çetrefil millet sorunlarının çözümündeki büyük işlevinden ötürü" verildiğini bildirdi. Nobel Barış Ödülü Komitesi, bu yılki ödülü Finlandiyalı diplomat ve uluslararası arabulucu Martti Ahtisaari'ye vereceğini açıkladı. Ödül için aralarında Irak'ın işgaline katılan eski Britanya Başbakanı Tony Blair'in de olduğu 167 aday vardı.
Ödülü veren Norveç Nobel Komitesi, gerekçesini Ahtisaari'nin "birçok kıtada ve otuz yıldan fazla süre uluslararası uzlaşmazlıkları çözmedeki önemli çabaları" olarak açıkladı. Komiteye göre bu çabalar daha barışçıl bir dünyaya ve "uluslar arasında kardeşliğe" katkıda bulundu.
"Diğerleri de Ahtisaari'den ilham alsın"
Komite "önde gelen bir uluslararası arabulucu" diye nitelendirdiği Ahtisaari'nin "yorulmak bilmez çabaları ve aldığı iyi sonuçlarla türlü arabulucukların uluslararası uzlaşmazlıkların çözümünde nasıl rol oynadığını gösterdiğini" bildirirken "diğerlerinin de Ahtisaari'nin çabalarından ve başarılarından ilham almasını umduğunu" açıkladı.
Kurul, yakın tarihte Kosova sorunu olmak üzere, Avrupa, Afrika, Ortadoğu ve Uzak Doğu Asya'da birçok sorunun çözümünde arabuluculuk görevi üstlenen 71 yaşındaki Ahtisaari'yi Nobel Ödülü'yle onurlandırdı.
Ahtisaari'nin Kuzey İrlanda'nın Katolik-Protestan sorununun çözüm yoluna girmesinde dahi payı bulunduğu hatırlatıldı. Martti Ahtissari'nin "sonuçsuz" kalan Irak'a barış getirilmesi için çaba sarf ettiği de vurgulayan Norveç Nobel Barış Ödülü Kurulu, "Sayın Ahtisaari, aynen ödülün kurucusu Alfred Nobel'in kişiliğinde olduğu gibi barış için çalışmıştır" denildi. Ahtisaari'nin Afrika'da Namibya'da barış tesis edilmesinde büyük hizmeti olduğu da vurgulandı.
Ahtisaari, Kosova savaşında Sırp Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç'in (1941-2006) ikna edilmesinde en önemli diplomat olarak hatırlanıyor.
Ahtisaari memnun
Ahtisaari, Norveç'in NRK radyo-televizyon kurumuna ilk açıklamasında, "son derece memnun ve derinden minnettar olduğunu" belirtti. Dünyanın birçok bölgesindeki sorunlarda barışa katkı sağlayan çalışmaları dolayısıyla bu yılın Nobel Barış Ödülü'ne layık görülen Ahsisaari, barışa en büyük katkısını Namibya'da hissettiğini söyledi.
Ahtisaari, "bu karardan doğal olarak çok memnun olduğunu" belirterek, "Çok minnettarım" dedi.
Çalışmalarında en büyük başarı olarak hangisini gördüğü yönündeki soruya Ahtisaari, "Tabii ki Namibya" yanıtı verdi ve Namibya'nın bağımsızlığını kazanmasının çok uzun zaman aldığını belirtti.
BM'nin 1980'li yıllarda Namibya özel temsilciliğini yapan Ahtisaari, bu ülkenin Güney Afrika'dan bağımsızlığını kazanmasının sağlanması ve ülkedeki iç savaşın sona erdirilmesi için gösterilen çabalarda anahtar rol oynamıştı.
Martti Ahtisaari kimdir?
Eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari, Afrika, Avrupa ve Asya'da son 30 yıldaki birçok krizde arabuluculuk görevi yaptı.
23 Haziran 1937'de bugün Rusya sınırları içinde kalan Viipuri'de dünyaya gelen Martti Oiva Kalevi Ahtisaari, evli ve bir oğlu bulunuyor.1965'te diplomasi hayatına adım attıktan sonra, 1973-1976 yıllarında Finlandiya'nın Tanzanya Büyükelçisi olan Ahtisaari, 1977'de BM Genel Sekreterinin Namibya özel temsilcisi oldu, Namibya'nın 1990'da bağımsızlığını kazanmasında önemli rol oynadı.
1980'lerin başında BM'den tekrar Finlandiya diplomasisine dönen Ahtisaari, 1987'de BM Genel Sekreteri Yardımcılığına yükseldi. Ahtisaari 1991'e kadar bu görevde kaldı. 1990'larda Avrupa'ya dönen Ahtisaari, bu dönemde Balkanlar'da barışın sağlanması için çaba sarf etti.
Ahtisaari, Eylül 1992-Nisan 1993'te Bosna-Hersek'te, Uluslararası Eski Yugoslavya Konferansının çalışma grubuna başkanlık etti. Eski Fin Cumhurbaşkanı, Temmuz 1993'te eski Yugoslavya Uluslararası Konferansı Özel Danışmanı olduktan sonra BM Genel Sekreterinin eski Yugoslavya özel temsilcisi olarak görev yaptı.
Ahtisaari, 1994'te 6 yıl için Finlandiya Cumhurbaşkanı seçilmesine rağmen, uluslararası alanda da aktif oldu. Martti Ahtisaari, 1999'da eski Rusya Başbakanı Viktor Çernomırdin ile birlikte, eski Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'i Kosova'daki askeri operasyonları sona erdirmesi yönünde ikna etti.
2000’de Britanya hükümetince İrlanda Cumhuriyet Ordusu’nun (IRA) silah teslimi sürecine müfettiş olarak atandı. Liderliğini yaptığı "Bağımsız Kriz Yönetimi Girişimi" (CMI) 2005’te Endonezya hükümetiyle Özgür Aceh Hareketi arasındaki barış görüşmelerini başarıyla sonuçlandırdı. 2006’da da Kofi Annan tarafından BM Kosova özel temsilciliğine atanan Ahtisaari 2007’de bu görevini bıraktı.
Ahtisaari aynı yıl UNESCO'nun Barış Ödülü'nü de aldı.
Cumhurbaşkanlığı döneminde uzlaşmazlıkları çözmeyi amaçlayan sivil toplum örgütü CMI'ı (Crisis Management Initiative-Kriz Çözüm Girişimi) kuran Ahtisaari, 2005'in Ocak ayında, Endonezya hükümeti ve ayrılıkçı Özgür Açe Hareketi arasındaki görüşmelerde arabuluculuk yaptı. 1976'dan beri çatışan taraflar 6 ay sonra barış anlaşması imzaladılar.
Ahtisaari, 2006'da Sırplar ve Kosovalılar arasında Kosova'nın nihai statüsünün belirlenmesi amacıyla yapılan görüşmelere BM özel temsilcisi sıfatıyla katıldı. Uzlaşmayı olası görmeyen Ahtisaari, konuyla ilgili raporunu 2007'nin mart ayında BM Güvenlik Konseyine sundu ve Kosova'ya BM denetiminde kontrollü bağımsızlık verilmesi önerisinde bulundu. Kosova bir yıl sonra bağımsızlık ilan etti.
"Teröristle de müzakere edilir... Ben ettim"
Ahtisaari, geçen yıl verdiği bir röportajda "Bütün meslek hayatım, şu ya da bu zaman 'terörist' diye damgalanmış gruplarla müzakere yürütmekle geçti" demiş ve Türkiye üzerine konuşurken eklemişti:
“Eğer arkasına siyasi irademizi yığar, bize destek olacak bütün gerekli oyuncuları devreye sokarsak çözülmeyecek uzlaşmazlık yoktur. Uzlaşmazlıkların çoğunda ne yapmamız gerektiği zaten malumdur. Sorun sadece ilerlemede gösterilen tereddütle ilgilidir."
Yeni hedefi işsiz gençlik...
Ahtissari, bundan böyle dünyada işsiz gençlik sorunuyla uğraşacağını söyledi. Associated Press televizyonuna demeç veren BM barış elçisi Ahtisaari, "10 yıl içinde dünyada 30 yaşın altında 1 milyar 300 milyon genç olacak. Dünya devletlerinin ancak 300 milyon genci istihdam etme imkanları var. İyi bir hayatiçin ümidi olmayan gençleri eğitmek ve iş sahibi yapmak çok önemli görev" dedi.
Son 10 yılda Nobel Barış Ödülü'nü kazananlar ise şöyle:
2007: BM Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) ile eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore
2006: Bangladeşli Muhammed Yunus ve Granmeen Bankası
2005: BM-Uluslarası Atom Enerjisi Kurumu ile kurumun Mısırlı başkanı Muhammed El Baradey
2004: Kenya Çevre-Doğal Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Vangari Maathai
2003: İranlı insan hakları savuncusu, hukukçu Şirin Ebadi
2002: Eski ABD Başkanı Jimmy Carter
2001: BM ve BM Genel Sekreteri Kofi Annan
2000: Güney Kore Devlet Başkanı Kim Dae-jung
1999: Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü
1998: Kuzey İrlandalı politikacılar David Trimble ve John Hume
Kaynak: CNNTürk ve Bianet
 Yazdır | kEditor | 10.10.2008, 20:24:00
Yorum yaz
Yorum gönderme yetkiniz yok
|
|
|
Haberler
Yukarı çık