AB Komisyonu, Türkiye İlerleme Raporu'nu açıkladı

Bugün açıklanan 75 sayfalık İlerleme Raporu'nda, Türkiye'nin Kıbrıs dahil 10 yeni AB üyesi için ulaşım üzerindeki kısıtlamalar dahil, malların serbest dolaşımını sağlamakla yükümlü olduğu ifade edildi

Raporda, Türkiye'nin Ek Protokol'ü tam olarak uygulamadığı ve limanlarını Rum bayraklı gemilere açmamayı sürdürdüğü tespitleri yapılarak, bunun malların serbest dolaşımını kısıtladığı ve Gümrük Birliği anlaşmasının ihlali anlamına geldiği belirtildi. Raporda, Ek Protokol'ün uygulanmasının Türkiye'nin yasal yükümlülüğü olduğu kaydedildi.

Türkiye'de reform sürecinin yavaşladığından bahsedilen ve halen çalışmaları süren dokuzuncu reform paketinin bu rapor dönemine yetiştirilemediği belirtilen İlerleme Raporu'nda, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin siyaseti önemli oranda etkilemeyi sürdürdüğüne dikkat çekildi.

Raporda, buna örnek olarak bazı üst düzey askerlerin Kıbrıs, laiklik, Kürt sorunu ve Şemdinli olaylarıyla ilgili yaptıkları açıklamalar verildi.

Yargı alanında Türkiye'nin yaptığı düzenlemelere ve yargı mensuplarının eğitilmesine rağmen, özellikle Türk Ceza Kanunu'nun 301'inci maddesinin şiddet içermeyen fikirlerin ifadesini kısıtlamaya yönelik kullanılmasından şikayet edilen raporda, Şemdinli olayları örnek gösterilerek, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun işleyişinin şüphe uyandırdığı ifade edildi.

301'inci maddenin engel oluşturduğuna dikkat çekilen raporda, gazeteci Hrant Dink'e verilen cezanın Yargıtayca onaylandığı hatırlatıldı. Raporda, 301'inci maddenin AB standartlarının yakalanması açısından değiştirilmesine ihtiyaç duyulduğu ve yeni yürürlüğe giren terörle mücadele yasasının ifade özgürlüğü açısından endişe yarattığı belirtildi.

İlerleme Raporunda, azınlık haklarıyla ilgili Türkiye politikasının değişmediği belirtilerek, Türkiye'nin azınlık haklarına yaklaşımı değişmedi eleştirisi yapılıyor.

İnsan hakları ve azınlıkların korunması kapsamında Türkiye aleyhinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde açılan davalara dikkat çekilirken, özellikle insan hakları kurumsal alt yapısının geliştirilmesi istendi.

Raporda, işkence ve kötü muamelenin sürdüğü ve adli tıp muayenesinin kalite ve gizlilik açısından güçlendirilmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca, Türkiye'de ana dili Türkçe olmayan çocukların okullarda ana dillerini öğrenemedikleri belirtildi. Raporda, kültürel haklar kapsamında Türkiye'nin iki yerel kanalla bir radyoya Kürtçe yayın izni verdiği, ancak zaman kısıtlaması uygulaması eleştirildi.

Dini özgürlükler başlığı altında Heybeliada Ruhban Okulunun hala kapalı tutulmasından, dini azınlık vakıflarının mal edinme haklarıyla din adamı yetiştirmelerinin kısıtlandığından bahsedilen raporda, misyonerlik faaliyetlerine Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından hazırlanan vaazlarda ve yayınlarda 'düşmanca yaklaşıldığı' belirtildi.

İlerleme Raporunda Alevilere de yer verilirken, cemevlerinin açılmasında sorunlarla karşılaşıldığı ve ibadet yeri olarak görülmeyen cemevlerinin kamu fonlarından yararlanamadığı belirtildi. Okullardaki zorunlu dini eğitimin Alevi çocuklarını bilgilendirici unsurları içermediği kaydedilen raporda, önümüzdeki yıldan itibaren bu boşluğu doldurmak için hazırlıklar yapıldığı dile getirildi.

Raporda, sendikal haklarla ilgili Türkiye'nin son bir yılda hiçbir ilerleme kaydetmediğine dikkat çekildi. İlerleme Raporu'nda yolsuzlukla mücadelede Türkiye'nin son bir yılda özellikle kamu yönetiminde şeffaflık açısından sınırlı ilerleme sağladığından bahsedilirken, "Buna karşın yolsuzluk yaygınken yolsuzlukla mücadele kurumları ve politikaları zayıf kalıyor" denildi.

Raporun yayımlanmasından sonra bir açıklama yapan Avrupa Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Olli Rehn, Türkiye'nin Kıbrıslılara liman ve havaalanlarını açması yönünde verdiği yükümlülüklere uyması gerektiğini ve aksi takdirde müzakere sürecinin bundan etkileneceğini belirtti.

Strateji Belgesi de yayınlandı

Avrupa Birliği Komisyonu yol haritası niteliğindeki Strateji Belgesini de yayınladı. Strateji Belgesinde AB Komisyonu, limanların Kıbrıslı uçak ve gemilerine bu yıl açılmaması halinde Türkiye ile müzakere sürecinin olumsuz etkileneceği uyarısı yapıyor.

Strateji Belgesi'nin Sonuç ve Öneriler bölümünde "Türkiye, Kopenhag siyasi kriterlerini başarıyla karşılamayı ve siyasi reformlara devam etmeyi sürdürüyor. Buna karşın reformların hızı geçen yıl yavaşladı. Özellikle ifade özgürlüğü alanında önemli çabaların ortaya konulması gerekiyor" denildi.

Müslüman olmayan dini toplulukların haklarının, kadın haklarının, sendikal hakların ve ordu üzerindeki sivil kontrolün güçlendirilmesine dikkat çekilen Strateji Belgesi'nde, Türkiye'nin işleyen piyasa ekonomisine sahip olduğu hatırlatıldı.

Strateji Belgesi'nde, iyi komşuluk ilişkilerine sahip olmanın Türkiye açısından hayati önemini sürdürdüğü ifade edildi.

AB'nin 21 Eylül 2005 tarihli karşı deklarasyonuna da atıf yapılan belgede, "AB Türkiye'nin, Ankara Anlaşmasını genişleten Ek Protokolü, ayrım yapmadan ve eksiksiz uygulayarak, malların serbest dolaşımı üzerindeki tüm engelleri, bütün nakliye araçlarını da kapsayacak şekilde kaldırmasını bekliyor. Bu yükümlülüğün eksik yerine getirilmesi, tüm müzakere sürecinin ilerlemesini etkileyecektir" denildi.

Türkiye'nin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde AB Komisyonunun Aralık ayındaki AB devlet ve hükümet başkanları zirvesi öncesinde gereken tavsiyelerde bulunacağına dikkat çeken belgede, Türkiye'nin AB üyesi ülkelerle ikili ilişkilerini normalleştirmek için somut adımlar atmasının önemine dikkat çekildi.

Yazdır