301. Madde mağdurları artıyor
İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi'nin eski başkanı Eren Keskin hakkında Tekirdağ Çerkezköy Asliye Ceza Mahkemesi'nde Ceza Yasası'nın 301. maddesinden bir dava daha açıldı.
Savcılık davayı, Keskin'in 2004 yılında Demokratik Halk Partisi (DEHAP) Çerkezköy ilçe teşkilatının düzenlediği insan hakları konulu söyleşide söylediği "Türkiye'nin resmi tarihi kirli bir tarihtir" sözü üzerine, "Türklüğü aşağılamak" iddiasıyla açtı.
Eren Keskin, davanın açıldığını Beyoğlu Adliyesi'nden öğrendiğini, talimatla ifadesinin istendiğini ve ifade verdiğini anlattı. Keskin, bu arada Muş Bulanık'ta 17 Eylül'de yaptığı bir konuşmayla ilgili de hakkında soruşturma açıldığını savcılığın kendisine telefonla bildirdiğini de ifade etti.
Şu an hakkında 301. maddeden beşin üzerinde dava ve soruşturma bulunduğunu söyleyen Keskin hakkında Kartal 3. Asliye Ceza Mahkemesi 15 Mart'ta yine 301. madde nedeniyle 10 ay hapis cezası vermiş, daha sonra bunu para cezasına çevirmişti. Keskin bu davada 2002'de Almanya'da yapılan "Kadın Hakları: İnsan Hakları mıdır?" başlıklı panelde "Türk Silahlı Kuvvetleri'nin manevi şahsiyetine hakaret ettiği" gerekçesiyle yargılanıyordu.
10 ayda 112 aydın mahkemelik oldu
Türkiye İnsan Hakları Vakfı'nın verilerine göre, sadece Elif Şafak hakkında değil, 2006 yılının ilk on ayında 112 yazar, yayıncı ve gazeteci hakkında yazdıkları yazılar nedeniyle dava açıldı.
Türkiye İnsan Hakları Vakfı Başkanı Yavuz Önen'e göre, düşünceyi ifade alanı, mayınlı bir alan: '301. madde tartışması, hükümetlerin aslında düşünce özgürlüğü konusnuda bir iradeye sahip olmadıklarının bir göstergesi. Düşünceyi ifade alanı, mayınlı bir alan gibi olmuştur her zaman. Ceza yasalarında, çok güncelleşmiş kişilerin soruşturulmasıyla bazı maddeler gündeme geliyor ve sonra onlar değişiyor. Fakat uygulama değişmiyor. Çünkü onların yerine başka maddeler ikame ediliyor, başka maddeler konuluyor.'
Önceki yıllarda yazarlar, gazeteciler ya da insan hakları savunucuları hakkında eski TCK'nun 312. ve 159 maddeleri uyarınca açılan davalar, şimdi de 301, 288 ve diğer yazı maddelere dayandırılarak açılıyor. Ayrıca 2006 yılında Terörle Mücadele Yasası'nda yapılan değişikliklerle düşünce ve ifade özgürlüğü daha da kısıtlandı.
"Düşünce özgürlüğü açısından büyük risk"
Adalet Bakanlığı yetkilileri, uygulamadaki ve 301. maddeyle ilgili tartışmaların uygulamadaki aksaklıklardan kaynaklandığını ve bunların zamanla giderileceğini ifade ederken, hukuk uzmanları ise 'Türklüğü aşağılamak' gibi soyut bir kavramın düşünce özgürlüğü açısından büyük bir risk taşıdığı konusunda uyarıyor.
Avrupa hukuku uzmanı Doç. Dr. Bertil Emrah Oder, bunun hukuk ötesi bir kavram olduğunu belirterek şunları söylüyor: 'Acaba Türklüğün milli ve manevi değerleri nelerdir, böyle bir hukuksal değere koruma kalkanı tanıdığınız zaman, ister istemez aslında her zaman düşünce özgürlüğü açısında bir risk yarattığınız da söylenebilir. Türklüğün milli ve manevi değerleri çerçevesinde korunacak olan değerleri belki başka ceza normlarıyla ile çoktan koruyorsunuzdur. Çünkü Türklüğün milli ve manevi değerleri oldukça hukukötesi bir kavram ve bunu yargıçların ideolojisine de terk ediyor olabilirsiniz. Bu yüzden riskli bir kavramdır.'
301. madde milliyetçileri tetikledi
Aşırı uçların şikayetleriyle açılan 301. madde davaları, bir yandan da milliyetçi güçlerin de sahnelere çıkmasına yol açtı. Orhan Pamuk linç edilmek istendi, Elif Şafak yuhalandı. Ancak Elif Şafak, bu tür aşırıların çoğunlukta olmadığına, sadece seslerinin yüksek çıktığına inanıyor:
'Ben açıkçası şunu hissettim: Türkiye, özellikle sivil toplum itibarıyla, medyası itibarıyle o kadar çok sesli, çok renkli bir yer ki... Ben bu aşırı milliyetçi grupların Türk halkının çoğunluğunu temsil ettiğine hiç mi hiç inanmıyorum. Ben Türkiye'de yaşamaktan ilham alıyorum, İstanbul gibi bir şehirde yaşamaktan her zaman ilham alıyorum. Bu aşırı milliyetçi kesim maalesef çok az bir grup olmalarına rağmen, sesleri çok yüksek çıktığı için zannediliyor ki, herkes öyle düşünüyor. Ama ben öyle olduğuna inanmıyorum.'
Yazdır | kEditor | 07.12.2006, 14:48:00
|