AB kimyevi maddelere denetimi artırıyor

Reach projesi olarak adlandırılan yasa birlik üyesi ülkeler ile Avrupa Parlamentosu arasında 10 gün önce varılan uzlaşmanın bir sonucu olarak kabul edildi. Parlamentodaki üç temel politik grup; muhafazakarlar, sosyalistler ve liberal-demokratlar, projeyi destekledi.

Farklı lobi grupları arasında denge kurmayı amaçlayan bir pazarlık sürecinin ürünü olan proje, ne iş dünyasının ne de çevrecilerin yüzünü güldürmedi. İş çevreleri bu yasanın Avrupa Birliği'nin rekabet gücünü elinden aldığını savunuyor. Çevreci gruplar ise tam aksine insan sağlığını yeterince gözetmediği düşünüyor ve daha sert kurallar konulabileceğini belirtiyorlar.

Metnin İtalyan sosyalist raportörü Guido Sacconi, ''yasamanın gelecek kuşaklar için dünyanın en tutkulu yasaması'' olduğunu söyledi. Zira bugün, AB'de ticarileştirilen 100 bin molekülden sadece 1981'den bu yana pazara sunulanlar, yani 3 bin kadarı incelendi. Reach ise 11 yıl içinde üretilen veya AB'ye ithal edilen 30 bin maddeyi kayıt altına almayı amaçlıyor.

Kimyevi maddeler Kanser ve diğer birçok hastalığın nedeni

Kimyevi maddelerin günlük yaşamdaki tekstil, temizlik malzemeleri, resimler, elektrikli makineler veya oyuncaklar gibi tüm objelerde yer almasına rağmen etkileri kesin olarak bilinmiyor. Buna karşın binlerce molekülün özellikle kanser ve alerjinin artmasında güçlü rol oynadığı biliniyor. 40 yıldan beridir gözlemlenen insan verimliliğinin düşüşü de bazı maddelerle izah ediliyor.

Bu yasa önerisinin onaylanmasıyla, Avrupa Birliği'nde kimyasal maddelerin güvenliğini kanıtlama sorumluluğu ilk defa doğrudan imalatçıların sorumluluğuna dönüşüyor. Tüm üreticiler böylece, ürünlerinde kullandıkları kimyasalların güvenli olduğunu ispat etmek zorunda kalacaklar. Buna göre, zehirli kimyasal maddeler, yerine güvenli bir eş değeri geçebiliyorsa, piyasadan kaldırılacak. Eğer firmalar daha güvenli bir eşdeğer madde üretemiyorsa, başka seçenekler bulmak zorunda kalacaklar. Reach projesi zehirli maddelerin kullanımına sadece çok sıkı kontrol edilen istisnai durumlarda müsaade ediyor.

Çevrecilere göre proje halen yetersiz kalıyor

Kimyevi maddelerin güvenlik ve kayıt testleri 2018'e kadar giderek arttırılacak. Bu çalışmalar sırasında öncelik en fazla endişe yaratan maddeler ile büyük hacimli olanlara verilecek. Ayrıca yılda 10 tondan az ithalat yapan veya molekül üreten sanayiler güvenlik raporundan muaf tutulacaklar.

Bu son aylarda Dünya Doğa Fonları (WWF), kabul edilen yasayı Avrupa için ''kaçırılmış bir fırsat'' olarak eleştirdi. Çevreci örgütler, Avrupa'da 440 milyar euroluk iş hacmi olan kimyasal sanayi gücüne karşı büyük kampanyalar düzenledi.

WWF, Avrupa milletvekillerinden kan örnekleri alarak, kimyasal maddelerin insan organizmasındaki etkili gücünü kanıtlamıştı. Salı günü Greenpeace, Reach projesinin ''büyük bir ilk adım'' olduğunu kabul ederek, metnin sınırlı bir etkisi olma riskinin bulunduğu eleştirisini yaptı.

Greenpeace, ''bu dönüştürülebilecek bir denemedir'' dedi. Fransa'da 2007'de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri Yeşiller adayı Dominique Voynet, metni ''sancısız düzenleme ve ''içeriksiz tedbirler'' olarak değerlendirirdi.

Yazdır