Küresel ısınmanın nedeni 'insanlar'

Fransa'nın başkenti Paris'te Birleşmiş Milletler'e bağlı 'Hükümetlerarası İklim Değişikliği Komisyonu' tarafından düzenlenen iklim değişikliği paneli sonuç raporu yayınladı. Raporda, küresel ısınmanın birinci sorumlusunun insanlar olduğu yeralıyor.

Hükümetlerarası İklim Uzmanları Grubu'nun (GIEC) 29 Ocak'ta başlayan iklim konferansı bugün sona erdi. 130 ülkeden 500'den fazla bilim insanı, gelecekte deniz seviyesinin yükselmesinin yanısıra, aşırı yağmurlar, buzların erimesi, kuraklık, sıcak dalgası öngörüyor. Sonuç raporunda araştırmacılar son 50 yılda iklim ısınmasına yol açan nedenlerin yüzden 90'ının insan aktivitelerinden kaynaklı olduğunu kaydediyor. Bunda özellikle fosil yakıt kullanımı etkili oluyor. 2001 yılında yayınlanan bir önceki raporda insan aktivitelerinin küresel ısınma üzerindeki etkisi yüzde 66 olarak hesaplanmıştı.

Rapora göre, 20'inci yüzyılın ortalarından bu yana gözlenen sıcaklık artışına, büyük olasılıkla antrofojenik (insandan kaynaklı) sera gazının yoğunlaşmasındaki artış neden oldu. Temel olarak elektrik santralleri, fabrikalar ve araçlarda kullanılan fosil yakıt sera gazı açığa vuruyor.

Araştırmacıların aldığı kararlar Arktik buzulunun 2100 yılına kadar tamamen erime riski olduğunu gösterirken, Gulf Stream sıcak su akıntısının da yavaşlayacağına işaret ediyor.

GIEC, Grönland ve Antarktika'daki buzulların hızlı erimesi hesaba katılmadan, deniz seviyesinin 2100 yılına kadar 18'den 59 santimetreye yükseleceği uyarısını yaptı. Deniz seviyesine ilişkin 2001 yılında tahminler deniz seviyesinin 9'dan 88 santimetreye çıkacağını gösteriyordu. Deniz seviyesinin eskiye göre daha hızlı olduğu belirtilirken, yılda 3 milimetre yükseldiğinin altı çiziliyor.

Raporda ayrıca 21'inci yüzyılda sıcaklık artışının 1,8'den 4 santigrat dereceye (°C) çıkması öngörülüyor. Bir önceki tahminler 1,1'den 6,4 dereceye yükseleceğini gösteriyordu. Sıcaklığın verisel olarak hesaplanmaya başladığı 1850'den bu yana yapılan hesaplar 20'inci yüzyılda sıcaklığın 0,7 °C arttığını gösteriyor.

GIEC'in son raporu özellikle insan aktivitelerinin iklim değişikliği üzerinde tehlikeli etkiye sahip olduğuna ilişkin kanıtlar sunuyor. Araştırmacılar sera gazını düşürmek için vaktin azaldığına dikkat çekiyor. Rapora göre, 2080 yılına kadar iklim değişikliğine bağlı olarak 200 ila 700 bin canlı gıda sorunları yaşayacak. Başta su sorununun 1,1 ile 3,2 milyar insanı vurabileceği kaydediliyor.

Araştırmacılar, atmosferdeki CO2'nin 650 bin yıldır hiç bugün olduğu kadar yoğunlaşmadığına dikkat çekiyor. Bir başka sera gazı olan metan gazının da arttığını belirten araştırmacılar, küresel ısınmanın bugün ''benzersiz'' bir düzeyde olduğunu kaydediyor.

Yakın gelecek için ise bilim insanları kar örtüsünün inceleceği ve toprak sıcaklığını artacağı öngörülüyor. Ve büyük ihtimalle sıcaklık dalgası yayılacak, büyük hızda olaylar gelişecek ve daha şiddetli kasırgalar meydana gelecek.

Bilim insanları karbon gazı yoğunlaşmasının stabilize edilmesi için, yıllık 25 milyar ton olan karbon gazını 18 milyar tona indirmek gerektiğinin altını çiziyor. Bilim insanlarının verdiği mesaj açık. İklim değişikliğine karşı koyabilmek için esas sorunun artık bilimsel olmadığı, ama politik olduğu kaydediliyor. İnsanların sera gazını azaltmak ve insanlığı yok edecek ısınmadan kaçınmak için aktivitelerini sınırlandırması gerekiyor.

Yalnızca fizik bilimi açısında iklim değişikliğinin varlığını ve fiziksel sonuçlarını ele alan bu raporun ardından, üç çalışma grubu raporu daha yayınlanacak. Nisandaki rapor, iklim değişikliğinin etkilerini ve uyumu, mayıstaki rapor etkilerin azaltılmasını ele alırken, "sentez raporu" kasımda yayınlanacak.

Yazdır