Sosyalist Enternasyonal'de CHP'nin yeri

Sosyalist Enternasyonal'in üç ya da dört yılda bir yapılan genel kurulu, 30 Haziran günü Atina'da başlıyor. Bundan önceki genel kurul, 27-29 Ekim 2003'te Brezilya'nın Sao Paulo kentinde yapılmıştı. Üç gün sürecek olan 23. Genel Kurul'da, uluslararası kuruluşun gündemine aldığı konular konuşulacak ve yönetim organları seçilecek. Kuruluşun en üst yönetim organı durumundaki genel kurulda, Sosyalist Enternasyonal'e üye alınacak partilerin durumu da değerlendirilecek.

Kökü 19. yüzyılın sonlarındaki işçi örgütlenmelerine dayanan Sosyalist Enternasyonal, uzun bir aradan sonra, 1951 yılında, Frankfurt'taki genel kurulda yeniden kurulmuştu. Sosyalist, sosyal demokrat ve işçi partilerini bünyesinde barındıran Sosyalist Enternasyonal'in şu anda dünyanın dört bir yanından 159 üyesi bulunuyor. Uluslararası kuruluşun üye sayısı özellikle 1990'lı yıllarda iki misli arttı. Üye partilerin liderleri arasında, kendi ülkesinin devlet başkanı ve başbakanı olanlar da var.

Yunanistan'ın Panhelenik Sosyalist Partisi - PASOK lideri George A. Papandreou, 2006 yılı Ocak ayından bu yana örgüt başkanı. Aynı toplantıda Şili'den Luis Ayala örgütün genel sekreterliğine yeniden seçilmişti. Başkan, genel sekreter ile yine genel kurul tarafından seçilen ve sayısı 30'u aşkın başkan yardımcıları, örgütün Predizyumu'nu oluşturuyorlar. Örgütün başkan yardımcıları arasında CHP'nin Genel Başkanı Deniz Baykal da bulunuyor.

Sosyalist Enternasyonal'in başkanlığını 1976 ile 1992 yılları arasında Alman Willy Brandt, 1992 ile 1999 arasında Fransız Pierre Mauroy, 1999 ile 2005 arasında ise Portekizli Antonio Gueterres yapmıştı. Yani örgütün başına seçilenler, giderek daha az tanınan, daha az etkili liderler haline gelmeye başladı. 'Seçilen' başkan yardımcıları ise, neredeyse dünyanın dört bir yanında yapılan toplantılara katılabilecek parası olan her parti liderine açık durumda.

Merkez ofisi Londra'da bulunan Sosyalist Enternasyonal'in 2008 bütçesi, 1.15 milyon sterlin. Yani 2.76 milyon Yeni Türk Lirası'nı tutan bu bütçe genel kurulda demokratik olarak belirleniyor. Yani pamuk eller cebe denildiğinde, iktidarda olsun ya da olmasınlar sağlam üye aidatı gelirine sahip Avrupalı partiler ve banka ortağı CHP öne çıkıyor, çıkabiliyor. Biraz da bu yüzden, önce Erdal İnönü sonra da Deniz Baykal, Sosyalist Enternasyonal'de başkan yardımcısı oldu.

Atina'daki 23. Genel Kurul'un resmi gündeminde 'iklim değişikliğine karşı hemen harekete geçmek', 'barış içindeki bir dünya için çalışmak', 'küresel ekonomiyi yeni bir yola sokmak' ve 'göçlere insani bir çehre vermek' başlıkları bulunuyor. PASOK'un evsahipliğinde yapılan bu toplantıya aralarında devlet başkanı, başbakan, bakan, parlamenterin de bulunduğu 600 delegenin katılması bekleniyor. Elbette başka bazı davetliler de toplantıya katılacak.

Görüldüğü gibi Sosyalist Enternasyonal'in resmi gündeminde CHP üyeliğinin düşürülmesi gibi bir konu aslında yok. Her ne kadar kuruluşun yeni oluşturduğu çalışma gruplarından biri olan 'Kürt Sorunu Çalışma Grubu'nda CHP'nin son yıllardaki duruşu eleştirilmiş, YNK lideri Celal Talabani, 'CHP Sosyalist Enternasyonal'den atılacak' demiş ya da İsveç'ten bazı sosyal demokrat parlamenterler CHP lideri Baykal'ın Sosyalist Enternasyonal'e yakışmadığı söylemişlerse de, ortada resmi bir gündem ve bu konuda yapılmakta olan bir işlem yok.

Ancak aralarında bazı İsveçli, Alman ve Fransız delegelerin CHP'yi eleştirecek konuşma yapma ihtimali bile CHP'yi panikletmiş görünüyor. Dahası etik kurulunda kabul edilmesi halinde CHP'nin kınanmasının bile genel kurulda oylanabileceği söyleniyor. Bu yöndeki gelişmeleri daha başından engellemesi istenen Papandreu'nun nihai tavrı öğrenilmeden Baykal'ın Atina'ya gitmesi askıya alınmış bulunuyor. CHP, bu konudaki kararını yarın belirleyecekmiş. Türkiye'nin AB'ye üye olmasını istemeyen Baykal'a, Sosyalist Enternasyonal'den de çekilmek yakışır aslında...